Sytuacja makroekonomiczna, polityka gospodarcza rządu i koniunktura giełdowa

Na wyniki GPW będzie wpływać w istotnym stopniu aktywność inwestorów na rynkach kapitałowych i ogólna koniunktura gospodarcza.

Według prognoz Komisji Europejskiej, tempo wzrostu PKB w Polsce w 2016 r. ma wynieść 3,5%. Głównym czynnikiem wzrostu gospodarczego ma pozostać konsumpcja prywatna, czemu sprzyjać będzie kontynuacja poprawy na krajowym rynku pracy, jak również zwiększenie świadczeń społecznych – w tym wprowadzenie programu Rodzina 500+. Tempo wzrostu inwestycji będzie wspierane m.in. przez niski poziom stóp procentowych, aczkolwiek czynnikiem ryzyka dla wielkości akcji kredytowej może być nowy podatek od instytucji finansowych.

Zgodnie z prognozami Komisji Europejskiej, w 2016 r. wszystkie państwa członkowskie UE odnotują wzrost gospodarczy, za wyjątkiem Grecji, która zanotuje negatywną dynamikę PKB (-0,7%). W UE w 2016 r. PKB ma wzrosnąć o 1,9% wobec 1,9% w 2015 r., zaś w strefie euro o 1,7% wobec 1,6% w poprzednim roku. Oznacza to kontynuację ożywienia gospodarczego, aczkolwiek jego tempo pozostaje powolne, zarówno w perspektywie historycznej, jak i w porównaniu do tempa notowanego w innych gospodarkach rozwiniętych.

Wśród głównych czynników niepewności dla światowych rynków finansowych, globalnej aktywności gospodarczej i procesów inflacyjnych w 2016 r. należy wymienić przede wszystkim perspektywy koniunktury gospodarczej w Chinach, kształtowanie się cen surowców, w tym m.in. ropy naftowej, oraz tempo zacieśniania polityki monetarnej w USA.

Konkurencja ze strony wielostronnych platform obrotu (MTF – Multilateral Trading Platform)

W październiku 2015 r. jeden z europejskich rynków akcji działających w formule MTF zaoferował możliwość obrotu polskimi akcjami należącymi do indeksu WIG30. Przez cztery i pół miesiąca, do dnia sporządzenia niniejszego raportu na rynku tym zawarto transakcje o wartości 39 tys. zł (podczas sesji w dniach 8 i 9 października 2015 r.; źródło: Reuters). Na tle obrotów zrealizowanych w tym czasie na GPW jest to wartość pomijalna, niemniej nie można wykluczyć, że w przyszłości MTF będzie zwiększał udział w obrotach akcjami z GPW. Nie można także wykluczyć, że w ślad za nim możliwość obrotu polskimi akcjami zaoferują inne europejskie platformy działające w podobnej formule.

Uruchamianie obrotu polskimi akcjami przez MTF-y może przyczynić się do wzrostu ogólnej wartość obrotu tymi instrumentami, m.in. w następstwie transakcji arbitrażowych oraz w następstwie transakcji inwestorów działających na MTF-ach a nieposiadających dostępu do GPW. Nie można jednak wykluczyć, że MTF-y będą w stanie przyciągnąć także część obrotu realizowanego dotychczas na GPW.

Zmiana modelu finansowania nadzoru nad rynkiem kapitałowym w Polsce

Począwszy od 2016 r. obowiązuje nowy model finansowania nadzoru nad rynkiem kapitałowym w Polsce, zgodnie z którym koszty nadzoru realizowanego przez KNF pokrywane są nie tylko przez GPW i KDPW, jak to miało miejsce dotychczas, ale przez szerszą grupę podmiotów (m.in. emitentów, firmy inwestycyjne, banki, firmy ubezpieczeniowe i TFI). W efekcie obciążenia Grupy GPW z tego tytułu spadną w 2016 r. o około połowę w stosunku do 2015 r. W odpowiedzi GPW zdecydowała się na obniżkę opłat transakcyjnych (opisana kilka punktów wyżej).

Regulacje dotyczące rynku finansowego i towarowego

• MIFID II – planowane zmiany w prawie europejskim, które wprowadzi dyrektywa MIFID II w istotny sposób wpłyną na kształt i funkcjonowanie giełd i platform obrotu w Europie. Początek obowiązywania dyrektywy, poprzedzony odpowiednią transpozycją do przepisów krajowych i implementacją niezbędnych aktów wykonawczych, planowany jest na styczeń 2018 r. Nowa legislacja określa m.in. wymogi w zakresie podawania do publicznej wiadomości danych dotyczących przejrzystości pretransakcyjnej i posttransakcyjnej oraz zasad zwolnienia z obowiązku publikowania tych danych. Dyrektywa MiFID II zmienia także szczegółowe wymogi dotyczące świadczenia usług inwestycyjnych, wymogi organizacyjne dla firm inwestycyjnych i systemów obrotu, dostawców usług w zakresie danych rynkowych oraz uprawnień dostępnych organom nadzoru. Wprowadza dodatkowe normy dotyczące tzw. algo tradingu oraz direct market access. Z punktu widzenia GPW wejście w życie nowych regulacji oznacza konieczność przystosowania regulacyjnego, technologicznego oraz operacyjnego, co będzie się wiązało z określonymi nakładami inwestycyjnymi.
• Ustawa o odnawialnych źródłach energii z dnia 20 lutego 2015 r. począwszy od 2016 r. wprowadza nowy system wsparcia produkcji energii ze źródeł odnawialnych (OZE) oparty na aukcjach. Dotychczasowy system, oparty na tzw. zielonych świadectwach pochodzenia, będzie funkcjonował nie później niż do 31 grudnia 2035 r., co oznacza stopniowe wygaszanie dotychczasowego systemu wsparcia począwszy od 2020 r. Ustawa ponadto zmniejsza krąg podmiotów uprawnionych do otrzymywania wsparcia w postaci zielonych świadectw oraz wprowadza ograniczenia w wydawaniu świadectw pochodzenia dla instalacji spalania wielopaliwowego. Możliwy wpływ zmian w regulacjach OZE na działalność TGE został omówiony szerzej w rozdziale II.7 – Czynniki ryzyka i zagrożenia.
• Ustawa o handlu CO2 weszła w życie we wrześniu 2015 r. i stanowi szansę dla TGE na rozwój nowego obszaru działalności poprzez zdobycie statusu krajowej platformy do organizowania aukcji pierwotnych CO2, które obecnie Polska sprzedaje na niemieckiej giełdzie EEX.
• Ustawa o efektywności energetycznej, której zmiana weszła w życie 31 grudnia 2015 r., przedłuża funkcjonowanie obecnego systemu wsparcia o kolejny rok. Ostatni przetarg na białe certyfikaty zostanie ogłoszony w 2016 r. Prawa majątkowe ze świadectw efektywności energetycznej wygasną z mocy prawa dopiero z dniem 1 kwietnia 2017 r.

Integracja rynku energii elektrycznej (Internal Energy Market)

Celem integracji rynku europejskiego w spójny, zharmonizowany mechanizm rynku wewnętrznego (Internal Electricity Market – IEM) jest umożliwienie wszystkim uczestnikom rynku udziału w trans-granicznym obrocie energią elektryczną. Jako rozwiązanie docelowe, zapewniające połączenie rynków krajowych (market coupling – MC) dla Rynku Dnia Następnego, przyjęto opracowany przez giełdy Europy Zachodniej model Price Coupling of Regions – PCR, a dla Rynku Dnia Bieżącego model Cross-border Intra-day – XBID. W lipcu 2015 r. TGE uzyskała status pełnego członka rynku Multi

Regional Coupling, podpisując Umowę Operacyjną Rynku Dnia Następnego, która zapewnia obecnie współpracę 12 giełd energii i 25 operatorów systemów przesyłowych. W grudniu 2015 r. ruszył Rynek Dnia Następnego dla energii elektrycznej na połączeniu energetycznym Polski z Litwą - LitPol Link.

Hub gazowy

Poprzez projekty i realizowane inwestycje, polski system przesyłowy może odegrać kluczową rolę w procesie rozwoju polskiego rynku gazu i integracji rynków gazu w rejonie Europy Środkowo-Wschodniej. Ukończenie planowanych inwestycji i uruchomienie dostaw gazu z Terminala LNG w Świnoujściu, możliwe dostawy gazu z kierunku Białorusi i Ukrainy, funkcjonowanie interkonektorów w Lasowie, Cieszynie i Mallnow sprawią, że rynek polski będzie najbardziej zdywersyfikowany ze wszystkich w obszarze grupy V4 i może stać się źródłem dostaw gazu dla państw Europy Środkowej, jak również dla grupy krajów nadbałtyckich i Ukrainy, której rynek gazu jest szacowany na 50 mld m3/rok.

Uruchomienie hubu gazowego w Polsce oraz dokończenie rozpoczętych inwestycji infrastrukturalnych poprawi płynność rynku poprzez zintegrowanie rynków Europy Środkowo-Wschodniej i zapewni możliwość wywierania presji na obniżenie ceny hurtowej.

Ponowny wybór TBSP jako platformy referencyjnej dla skarbowych papierów wartościowych

W styczniu 2016 r. TBSP ponownie uzyskał status rynku elektronicznego w ramach Systemu Dealerów Skarbowych Papierów Wartościowych, stanowiącego referencyjną platformę wtórnego obrotu długiem skarbowym na kolejne trzy lata do 30 września 2019 r.